Կապանի բազմաբնակարան շենքերի էներգետիկ աուդիտի մակերեսային անցկացում /առաջին կարգ/ և հարավային կողմնադրության լանջերի մակերեսների գույքագրում

Արմեն Փարսադանյան

 «Կայուն զարգացում» ՀԿ

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ 3

Սույն ծրագիրն իրենից ներկայացնում է մասնագիտական հետազոտություն, որի նպատակն է ստեղծել տվյալների բազա։ Ծրագիրը բաղկացած է երկու բաղադրիչից՝ Կապանում բազմաբնակարան շենքերի մակերեսային էներգետիկ աուդիտի /տեխնիկական խնդիրների/ իրականացում և Կապանում հարավային կողմնադրության լանջերի մակերեսների դիտարկում /հարավից առավելագույնը 20C շեղումով/։  

Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ շենքերում լրա­ցուցիչ կապիտալ ներդրումները կարող են կազմել առավելագույնը 15%, իսկ էներգա­խնայողության արդյունքը` մինչև 50%: Հայաստանի շուրջ 19000 շենքերի գերակշռող մասը կառուցվել է 35-70 տարի առաջ, և այդ շենքերից շատերն այսօր քայքայված վիճա­կում են և չեն ապահովում նվազագույն հիգիենիկ ու հարմարավետ կյանքի պայմաններ: Իսկ էներգիայի օգտագործումն ըստ մեկ մետր քառակուսու՝ մոտ 3-5 անգամ բարձր է, քան զարգացած երկրներում, և կազմում է տարեկան 280-450 ԿՎտժ*մ2: Նախնական ուսումնասիրությունների համաձայն՝ որակյալ և հուսալի շինանյութերի օգտագործմամբ բնակելի և հանրային շենքերի արդյունավետ ջերմամեկուսացման միջոցով ջեռուցման համար նախատեսված էներգասպառումը հնարավոր է կրճատել առնվազն 40%-ով: Իսկ շենքերում խնայված էներգիայի մեկ միավորն ավելի էժան է, քան Հայաստանի էներգե­տիկական համակարգի արտադրած էներգիայինը: Բացի այդ, շենքերի ջեռուցումը, հովացումը և տարբեր սարքավորումների օգտագործումն ամենամեծ սպառիչներն են շենքերում: Ուստի նշված սարքավորումների էներգախնայողության բարելավմանը զուգահեռ՝ սպառողի արդյունավետ վարքագիծն այս ոլորտում կիրացնի ավելի մեծ խնայողության ներուժ (մինչև 60%)։

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:

Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment

ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻՆ ԱՌՆՉՎՈՂ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ՀԱՍԱՆԵԼԻՈՒԹՅՈՒՆԸ

Սիլվա Այվազյան

Երևանի Օրհուս կենտրոն

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ 3

Վերջին տասնամյակում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի  զարգացումը  կարևորագույն խթան է հանդիսացել տարբեր ոլորտների, այդ թվում նաև շրջակա միջավայրի  կառավարման զարգացման համար։ Մեր երկրում, ցավոք, առկա են բազմաթիվ բնապահպանական խնդիրներ․ և չնայած ներկայիս դրական օրենսդրական փոփոխություններին,  կառավարման ոլորտի բարելավմանը, զուգահեռ նաև ինովացիոն տեղեկատվական համակարգերի զարգացմանը,  հանրության համար դեռևս լիարժեք չի ապահովվում շրջակա միջավայրին առնչվող տեղեկությունների հասանելիությունը։

Հայաստանի Հանրապետություն-Եվրոպական միություն համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը (ՀԸԳՀ-CEPA) ստորագրվել է  2017 թվականին Բրյուսելում, Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև։ Այնուհետև մշակվել  և ՀՀ Կառավարության կողմից՝ 1 հունիսի 2019, 666 – Լ որոշմամբ  հաստատվել է համաձայնագրի կիրարկման ճանապարհային քարտեզը (Եվրոպական միության և Ատոմային էներգիայի եվրոպական համայնքի ու դրանց անդամ պետությունների միջև կնքված համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի ճանապարհային քարտեզ)։ Համաձայնագրի նպատակն է  ամրապնդել Կողմերի միջև համապարփակ քաղաքական և տնտեսական գործընկերությունն ու համագործակցությունը՝ հիմնված ընդհանուր արժեքների և սերտ կապերի վրա, այդ թվում՝ բարձրացնելով Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությունը Եվրոպական միության քաղաքականությանը, ծրագրերին և գործակալությունների աշխատանքներին։

Մեր նախնական ուսումնասիրությունների համաձայն` հանրությունը տեղեկացված չէ համաձայնագրի, հետևաբար նաև համաձայնագրով ստանձնած պարտավորությունների իրականացման գործընթացների մասին։ ՀԸԳՀ-ում հատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը, ըստ այդմ` նաև անդրսահմանային համագործակցությանը և բազմակողմ միջազգային պայմանագրերի իրագործմանը։ Հետևաբար, համաձայնագրի  իրականացման գործողությունները ուղղված են ՀՀ-ի կողմից վավերացված միջազգային համաձայնագրերը, ինչպես նաև   ԵՄ հրահանգները  ՀՀ օրենսդրությանը համապատասխանեցնելու գործընթացին, սակայն ինչպես արդեն նշվեց,  քաղհասարակությունը տեղեկացված չէ, հետևաբար՝ ներգրավված չէ այս գործընթացներին։ Այդ է պատճառը, որ առաջարկված օրենսդրական նախագծերը հաճախ արժանանում են քննադատության և կասեցման։ Սույն աշխատանքը նպատակ է հետապնդում իրականացնել  ՀՀ-ի կողմից ՀԸԳՀ-ով ստանձնած պարտավորությունների կատարման ուսումնասիրություն՝ շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվության հանրային  հասանելիության վերաբերյալ։

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:


Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities, Uncategorized | Leave a comment

ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄԱՍՆԱԿՑԱՅԻՆ ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐԻ ԿԱՅԱՑՄԱՆ ԵՄ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԻ ՆԵՐԴՐՄԱՆ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԻՐԱԿԱՆԱՑՎՈՂ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

                                   Մարի Չաքրյան

Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն ՀԿ

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ 3

Ինչպես աշխարհի շատ երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում, հատկապես վերջին տարիերին նկատելի է շրջակա միջավայրի հարցերում քաղաքացիների ակտիվ մասնակցությունը: Քաղաքացիներն ավելի ու ավելի են գիտակցում իրենց իսկ շրջակա միջավայրի վերաբերյալ իրենց կարծիքն արտահայտելու իրավունքը, իրենց իրավունքը՝ մասնակցելու այն որոշումների կայացման գործընթացին, որոնք կարող են ազդել իրենց ու  սերունդների կյանքի վրա: Այնուհանդերձ, «բնապահպանական ժողովրդավարությունը» Հայաստանում դեռևս լիովին հաստատված չէ: Դրա կարևորության գիտակցումը լոկ  արձագանքն է անցյալում շրջակա միջավայրի, մարդկանց կենսամիջավայրի ու հատկապես առողջության վրա զգալի բացասական ներգործություն թողած նախագծերի, որոնք իրականացվել են՝ հաշվի չառնելով հանրության ու մասնագետների հիմնավոր առարկությունները:

Այս առումով կարևոր է «Շրջակա միջավայրի հարցերին առնչվող տեղեկությունների հասանելիության, որոշումների կայացման գործընթացին հանրության մասնակցության և արդարադատության մատչելիության մասին» Օրհուսի կոնվենցիան, որին Հայաստանը միացել է դեռ 2001թ.-ին, և որը հիմնարար փաստաթուղթ է հանդիսանում ոլորտի մյուս կոնվենցիաների իրականացման համար: Շրջակա միջավայրի առնչությամբ հանրության մասնակցության ապահովման մյուս կարևոր փաստաթուղթը «Անդրսահմանային համատեքստում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին» կոնվենցիան է՝ իր «Շրջակա միջավայրի ռազմավարական գնահատման մասին» արձանագրությունով, որին կից հավելվածները պարունակում են/առաջարկում են շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման (ՇՄԱԳ) այն բազմակողմանի  գործիքակազմն ու մեխանիզմները, որոնցից օգտվելով  կարելի է ստեղծել ՇՄԱԳ ազգային մեթոդաբանությունը՝ առողջ և բարենպաստ միջավայրի իրավունքի իրացման և կայուն զարգացման ապահովման համար: Այս երկու պայմանագրերը մանրամասն ներկայացնում են այն ընթացակարգերը, որոնք հանրությանը հնարավորություն են տալիս տեղեկացված լինելու և արդյունավետ կերպով մասնակցելու այն որոշումների կայացման գործընթացին, որոնք կարող են ազդել իրենց կյանքի որակի ու անվտանգության վրա: Մինչդեռ մեր երկրում դեռևս անելիքներ կան այս կոնվենցիաներին օրենսդրության ներդաշնակեցման, առավել ևս՝ իրականացման առումով:  

Ինչպես շրջակա միջավայրի վիճակին ու դրա փոփոխությանն առնչվող նախագծերի վերաբերյալ հանրության իրազեկման, այնպես էլ վերջնական որոշմանը հանրության ներգրավման օրենսդրական բարեփոխումներն ու դրանց կիրարկման մեխանիզմների ներդրումն ու կիրարկումը հրամայական են նաև Հայաստանի Հանրապետության (ՀՀ)` մի կողմից և Եվրոպական Միության (ԵՄ) և Ատոմային էներգիայի եվրոպական համայնքի ու դրանց անդամ պետությունների` մյուս կողմից, միջև համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրով (ՀՀ-ԵՄ ՀԸԳՀ), այսուհետ՝ ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիր: Այս փաստաթղթից բխող օրենսդրական նույնականացման գործընթացի մի զգալի բաժին վերապահված է հենց շրջակա միջավայրի ոլորտին: Համաձայն ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի՝ ՀՀ ոլորտային օրենսդրությունը պետք է համապատասխանեցվի, այդ թվում նշված ԵՄ ոլորտային հրահանգների դրույթներին: Ուստի այս աշխատանքը նախատեսում է վերհանել շրջակա միջավայրի վերաբերյալ որոշումների կայացմանը հանրության արդյունավետ մասնակցության խնդիրները, դիտարկել դրանք միջազգային կոնվենցիաների ու ՀՀ-ԵՄ ՀԸԳՀ-ով ստանձնած պարտավորությունների և ԵՄ համապատասխան հրահանգների տեսանկյունից ու տալ դրանցից բխող իրագործելի լուծումների առաջարկություններ: 

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:

Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment

ՀԱՆՔԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՏՈՒԺԱԾ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀԱԿԱՆ, ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ՀՀ ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶԻ ԱԽԹԱԼԱ ԽՈՇՈՐԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱՅՆՔՈՒՄ. նկարագրական ուսումնասիրություն

Օլեգ Դուլգարյան

Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն ՀԿ

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ 3

ՀՀ Լոռու մարզի Ախթալա խոշորացված համայնքը բաղկացած է Ախթալա, Շամլուղ, Վերին Ախթալա, Բենդիկ, Մեծ Այրում, Փոքր Այրում, Նեղոց և  Ճոճկան բնակավայրերից, որոնցից Բենդիկ, Փոքր Այրում և Վերին Ախթալա բնակավայրերը չունեն բնակավայրի կարգավիճակ և հանդիսանում են թաղամասեր՝ պայմանավորված նախկին տասնամյակներում իրականացված վարչատարածքային բաժանումներով։ Համայնքը առանձնանում է բնակլիմայական առանձնահատկություններով, գեղեցիկ բնությամբ, գյուղատնտեսական լայն հնարավորություններով։ Գյուղատնտեսությունը հիմնականում տարածված է Փոքր Այրում, Մեծ Այրում և Ճոճկան գյուղերում, ոռոգման համակարգը գոյանում է Դեբեդ գետի ջրերից։ Ախթալան լեռնահանքային արդյունաբերության երկար պատմություն ունի, Ախթալայի անվանումը վաղ միջնադարում եղել է Պղնձահանք։

Ախթալա համայնքում գտնվում են պատմական արժեք հանդիսացող հուշարձաններ, համայնքը բացառիկ է նաև իր բնությամբ, գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածքներով, բնակլիմայական բարենպաստ պայմաներով, որտեղ աճում են տարբեր կուլտուրաներ։ Համայնքը, գտնվելով Հայաստան-Վրաստան Մ6 ճանապարհին կից, ռազմավարական է Հայաստանի Հանրապետության միջպետական հաղորդակցության և տուրիզմի զարգացման առումով։ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2019 Հայաստան այցելած ընդհանուր քաղաքացիներից ամենամեծ հոսքը՝ 1 825 635 մարդ, կամ ընդհանուր այցելությունների 13,6 %-ը տեղի է ունեցել Բագրատաշենի անցակետով, ինչը կարևոր ցուցիչ է։

Տասնամյակների անպատասխանատու կառավարման արդյունքում աղտոտումը տարածվել է գրեթե ամբողջ համայնքով մեկ՝ ընդգրկելով լայն աշխարհագրություն։   Համայնքի բազմաթիվ ձորեր դեռևս նախորդ տասնամյակներից առանց որևէ թույլտվության լցվել են հանքարդյունաբերական թափոններով, ինչը սփռվում է ամբողջ համայնքով և աղտոտում նաև Դեբեդ գետը յուրաքանչյուր անձրևից հետո։ Բացի այդ, համայնքում առկա են գործող և չգործող չռեկուլտիվացված պոչամբարներ։

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:


Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment

ՍԵՎԱՆԱ ԼՃԻ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԸ

Լիաննա Ասոյան

«Բլեջան» ՀԿ (ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ3)

Մինչև 20-րդ դարի առաջին տասնամյակը Սևանա լիճն ուներ բնական էկոհավասարակշռություն, ջրի մակարդակի (ծովի մակարդակից բարձրությունը մոտ 1916 մ) բնական տատանմամբ: Լճին բնորոշ էին օլիգոտրոֆ (սնվում են մթնոլորտային տեղումներով, հանքանյութեր քիչ են պարունակում) լճերի հիմնական հատկանիշները` ջրի բարձր լուսաթափանցելիություն (միջինը 14 մ), ջրում լուծված թթվածնի բարձր պարունակություն (6.0 մգ/լ-ից ոչ պակաս), պլանկտոնի ցածր պարունակություն և բարձրորակ մաքուր ջրերին բնորոշ սաղմոնազգի ձկների (Սևանի իշխան) օպտիմալ ձկնապաշար: Սակայն սկսած 30-ական թվականներից՝ երկրի էներգետիկ կարիքները հոգալու, Սևան-Հրազդան ՀԷԿ-երի կասկադը ջրով ապահովելու և ոռոգովի հողատարածքները ընդլայնելու նպատակով Հրազդան գետի միջոցով սկսվեց ջրի լրացուցիչ չափաքանակի բացթողում, որի արդյունքում լճի մակարդակը իջավ (մինչև 20,2 մ-ով), միջին խորությունը պակասեց` 41,3 մ-ից մինչև 26,5 մ, ջրի ծավալը 58,5 մլրդ մ3 -ից կրճատվեց մինչև 32 մլրդ մ3: Սևանա լճի մակարդակի իջեցմանը զուգընթաց՝ լճում արձանագրվեցին բացասական երևույթներ, հատկապես ինտենսիվացան էվտրոֆացման (ճահճացման) պրոցեսները:

Լճի էկոհամակարգի վերականգնման և պահպանման նպատակով ձեռնարկվեցին մի շարք մեծածավալ միջոցառումներ։ Որոշվեց լճի մակարդակը բարձրացնել 6,5 մ։ Կառուցվեցին Արփա-Սևան, ապա Որոտան-Արփա ջրատար թունելները։ Հիմնականում 2002 թվականից սկսած՝ կրճատվեցին ջրբացթողումների ծավալները: Արդյունքում լճի մակարդակը մոտ 3,5 մ բարձրացավ: Սակայն ներկայումս շարունակում է խախտված մնալ լճի բնական էկոհավասարակշռությունը, այն գտնվում է անկայուն վիճակում:

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:

Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment

EaP CSF Armenian National Platform Statement on the Situation in the South Caucasus Region

To the President of the European Council, Mr. Charles Michel

To the President of the European Commission, Mrs. Ursula von der Leyen

Yerevan, January 30, 2021

The Armenian National Platform of the Eastern Partnership Civil Society Forum (EaP CSF ANP) states that the September-November 2020 war unleashed by Azerbaijan against Nagorno-Karabakh (Artsakh) and the Republic of Armenia with the direct participation and provocation of Turkey not only resulted in numerous casualties and lead to forced displacement of thousands of persons, but also set an extremely negative precedent and a security threat to the region and the world.

During the war, Azerbaijan committed numerous violations of international law and humanitarian norms, in particular:

  • A number of jihadist mercenaries – members of illegal groups operating in Syria, Lybia, etc. – were transferred to the conflict zone by Azerbaijan with the immediate support of Turkey;
  • Many peaceful settlements were regularly targeted by the Azerbaijani armed forces in order to displace the Armenian population of Nagorno-Karabakh and Armenia. In this context, it should be noted that the actions aimed at forcibly evicting people from their places of residence on the basis of nationality are nothing but ethnic cleansing;
  • Militaries fighting on the side of Azerbaijan treated the prisoners of war and civilians inhumanely in violation of all international norms: there is ample evidence of the captives being tortured, many prisoners of war killed and their bodies mutilated;
  • Azerbaijan violated the first three ceasefire agreements reached through the mediation of the OSCE Co-Chairs. This behavior clearly demonstrated Azerbaijan’s intention to resolve the Karabakh conflict through military means and proves that the Azerbaijani side excludes any significant compromise during the peaceful settlement of the conflict.

We note that as long as the involvement of terrorists, use of prohibited weapons in hostilities, intimidation of  civilians by dictatorial regimes have not been properly assessed by the international community,  such practices of hybrid warfare will be repeated and expanded around the world, leading to new disasters.

It should be noted that although the trilateral agreement mediated by the Russian Federation ended the hostilities, people’s security and numerous humanitarian threats in the post-war period have not disappeared. Moreover, it should also be noted that no final settlement of the Karabakh conflict has been achieved. Instead, the Azerbaijani side continues to issue numerous official statements containing claims of anti-Armenian hatred, violence and threats to the security of Armenia and the Armenian people.

In this regard, the ANP expresses its deep concern over the situation following the signing of the joint Statement by the Prime Minister of Armenia, the Presidents of Azerbaijan and Russia on November 9, 2020, and notes that Azerbaijan has violated and continues to violate:

  • Paragraph 1 of the Statement, continuing to occupy new territories from Nagorno-Karabakh (Artsakh) (Khtsaberd, Hin Tagher villages, other territories), as a result of which another 64 Armenian soldiers were captured by Azerbaijan on the line of contact;  
  • Paragraph 7 of the Statement, by not creating necessary conditions for the return of about 40,000 civilians displaced from Nagorno-Karabakh (Artsakh) as a result of the war to the parts of Hadrut, Martuni, Askeran, Martakert, Shushi regions occupied by Azerbaijan, while peaceful Armenian residents that had remained or visited their settlements were killed and captured not only during the war, but also after the signing of the trilateral Statement. The facts regarding these cases are recorded in the relevant report of the RA Human Rights Defender;
  • Paragraph 7 of the Statement, by not creating conditions for the return of the Armenian population to Karvachar (Kelbajar), Berdzor (Lachin) and other regions around the former Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast (NKAO) – people who lived in those areas having previously been displaced from other regions of Azerbaijan, or from other territories of Artsakh occupied by Azerbaijan;
  • Paragraph 8 of the Statement, by refusing to return by various estimates 100-200 Armenian prisoners of war and civilians, including women. Many of them were captured after the signing of the trilateral Statement as a result of violation by Azerbaijan of the ceasefire, as well as those who had still remained in their settlements occupied by Azerbaijan.

Russia has not fulfilled:

  • Paragraph 3 of the Statement, by not deploying its peacekeeping troops along the entire line of contact of Nagorno-Karabakh, including the villages of Khtsaberd and Hin Tagher, Dizapayt Mountain and Kataro Monastery, which the Russian troops took control of for only one day, publishing also the relevant map. After that, however, they withdrew, and as a result, a month after the ceasefire was signed, the Azerbaijani troops occupied the area, capturing 65 Armenian soldiers and locals on the line of contact;
  • Paragraph 5 of the Statement, during the establishment of the peacekeeping center to monitor the ceasefire involving Turkey in it without consulting with Armenia;
  • Paragraph 6 of the Statement, as a result of which, Armenian civilians were captured by the Azerbaijani armed forces on the Goris-Lachin-Stepanakert highway controlled by the Russian peacekeepers after the signing of the Statement.

Meanwhile, Armenia fully abode by all its commitments under paragraphs 1, 2, 4, 6, 8 of the Statement.

In addition to the above, the Russian peacekeeping mission in Nagorno-Karabakh (Artsakh) has no international mandate, its legal basis is unknown, it is not known whether the Armenian or Nagorno-Karabakh (Artsakh) authorities will be a signatory to the agreement on peacekeeping forces in Nagorno-Karabakh (Artsakh). The powers and rights of the mission are not known either, which severely limits the capabilities of that mission to fulfill its commitments and the accountability in ensuring the security of the local Armenian population and stability and peace in the region.

Besides, no adequate assessment of Azerbaijan unleashing the war has been given, although this fact has been admitted by all the three Co-Chair States of the Minsk Group.

At the same time, Azerbaijan, together with the Russian militaries, has launched an illegal unilateral process of demarcation and delimitation of Armenia’s boundaries, annexation of territories in the southern part of the Armenia-Azerbaijan border, which does not comply with international standards, breaches the OSCE and UN regulations, and grossly violates the rights and interests of the local population. This has led to a problem of internally displaced persons inside Armenia, a new humanitarian crisis, an atmosphere of psychological terror and new security threats. Azerbaijani troops are deployed in the immediate vicinity of the Armenian villages and towns and on the roads used by the Armenian civilian population.

Of additional concern is the fact that Turkey, ignoring numerous calls from the international community, continues to carry out destabilizing actions in the region, concentrating large numbers of troops near the Armenian border, organizing joint military drills with Azerbaijan and continuing large-scale military supplies to Azerbaijan. Such actions are also fraught with disruption of the possibility of establishing long-term stability and peace in the whole region.

At the same time, we note positively the European Parliament Resolution dated January 20, 2021 on the annual report on the “Implementation of the Common Foreign and Security Policy” and, in particular, its 24th paragraph, and the European Parliament Resolution dated January 20, 2020 on the annual report on the “Implementation of the Common Security and Defense Policy” and, in particular, its 13th paragraph.

Based on the above-mentioned, we call on the European Union and the EU Member States to make every effort and use their influence on the OSCE and the Council of Europe to establish lasting security and peace in the conflict zone on the basis of the Madrid Principles, in particular:

  • Give a proper legal assessment of the actions of Azerbaijan and Turkey during the hostilities, taking into account the available factual evidence of the involvement of terrorists, the use of illegal weapons, war crimes against prisoners of war and civilians;
  • Support the civilian population living in humanitarian emergency in the conflict zone by contributing to the protection of their fundamental rights;
  • Make every effort to contribute to the safe return of prisoners of war, which will prevent possible recurrence of cases of their ill-treatment, including physical and psychological torture, humiliation of dignity and, in some cases, killings, as reported in the videos disseminated;
  • Full return of the finalisation of the settlement process of Karabakh conflict to the Minsk Group format based on the Madrid Principles adoped in 2007, and subsequently reinforced in L’Aquila and Muskoka;
  • Support the deployment of the UN Security Council mandated OSCE international peacekeeping forces both in the whole territory of former NKAO and in the 7 regions around it, engaging also the Russian peacekeepers currently stationed in Artsakh without any international mandate. On the guarantees and with security provided by peacekeeping forces, to ensure the return of Armenian refugees and displaced persons to the territory of the NKAO and the 7 regions around it respectively;
  • Recognize the interim status of Artsakh, and afterwards contribute to the earliest possible resumption of negotiations on the timing of the implementation of the remedial right to self-determination of Nagorno-Karabakh (Artsakh), after which the peaceful coexistence of the Armenian and Azerbaijani peoples, the lasting peace between Armenia, Azerbaijan and Nagorno-Karabakh (Artsakh), and the signing of an agreement ensuring regional security  will become possible;
  • Carry out an international investigation into the September 27, 2020 aggression by Turkey and Azerbaijan against the Nagorno-Karabakh Republic (Republic of Artsakh), including the facts of involvement of jihadist mercenaries in the war, as well as war crimes and the circumstances of  engagement of the top leadership of Azerbaijan and Turkey in them, and bring perpetrators to justice – by the example of the wars and war crimes in Yugoslavia;
  • With the mediation of the representatives of the Minsk Group Co-Chair States, to form an intergovernmental commission to carry out delimitation and demarcation of the borders between Armenia and Azerbaijan, and if necessary, an international commission, which will be guided by fundamental demarcation documents, international standards and norms, taking into account the international experience.

Additional information on the facts mentioned in the current Statement can be found in the 14 annexes to this Statement.

Posted in English, Uncategorized | Leave a comment

ԱԼԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՐԱՎԿՈՎԿԱՍՅԱՆ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆՈՒՄ ՍՏԵՂԾՎԱԾ ԻՐԱՎԻՃԱԿԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Եվրոպական խորհրդի նախագահ պարոն Շառլ Միշելին

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ տիկին Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենին

Երեւան, հունվարի 30, 2021թ. 

Արեւելյան գործընկերության Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի Հայաստանի ազգային պլատֆորմն (ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ) արձանագրում  է, որ 2020 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին Ադրբեջանի կողմից եւ Թուրքիայի անմիջական մասնակցությամբ եւ հրահրմամբ Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ) եւ Հայաստանի Հանրապետության դեմ սանձազերծված պատերազմը ոչ միայն դարձել է բազմաթիվ զոհերի ու վիրավորների պատճառ եւ հանգեցրել հազարավոր անձանց բռնի տեղահանման, այլ նաեւ խիստ բացասական նախադեպ եւ անվտանգության սպառնալիք է ստեղծել տարածաշրջանի եւ ամբողջ աշխարհի համար։ 

Պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի կողմից իրականացվել են միջազգային իրավական եւ մարդասիրական նորմերի բազմաթի խախտումներ, մասնավորապես՝

  • Ադրբեջանի կողմից եւ Թուրքիայի անմիջական աջակցությամբ Սիրիայից հակամարտության գոտի են տեղափոխվել եւ ռազմական գործողություններում են ներգրավվել Սիրիայում, Լիբիայում եւ այլ երկրներում գործող ապօրինի խմբավորումների անդամ հանդիսացող բազմաթիվ վարձկան-ջիհադականներ։
  • Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի եւ Հայաստանի հայ բնակչության տեղահանման նպատակով Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից թիրախավորված եւ կանոնավոր կերպով ռմբակոծության են ենթարկվել բազմաթիվ խաղաղ բնակավայրեր։ Այս համատեքստում հարկ է արձանագրել, որ ազգային պատկանելության սկզբունքով իրենց բնակության տարածքից մարդկանց բռնի տարհանմանն ուղղված գործողությունները ոչ այլ ինչ են, քան էթնիկ զտում։
  • Ադրբեջանից ռազմական գործողություններին մասնակցող զինվորականների կողմից ռազմագերիների եւ խաղաղ բնակչության հանդեպ ցուցաբերվել է միջազգային բոլոր նորմերը ոտնահարող անմարդկային վերաբերմունք, գերեվարված անձինք ենթարկվել են կտտանքների, գերիներից շատերը սպանվել են, իսկ նրանց մարմինները խոշտանգվել են, ինչի մասին առկա են բազմաթիվ փաստացի ապացույցներ։
  • Ադրբեջանի կողմից խախտվել են ԵԱՀԿ համանախագահների միջնորդությամբ ձեռք բերված՝ հրադադար հաստատելու վերաբերյալ առաջին երեք պայմանավորվածությունները։ Այս վարքագիծն ակնհայտորեն միտված էր ի ցույց դնելու ղարաբաղյան հարցը ռազմական ճանապարհով լուծելու Ադրբեջանի մտադրությունը եւ ցայտուն կերպով ապացուցում է, որ հակամարտության խաղաղ կարգավորման ընթացքում ադրբեջանական կողմը բացառում է որեւէ էական փոխզիջում։ 

Մենք արձանագրում ենք, որ քանի դեռ դիկտատորական ռեժիմների կողմից պատերազմական գործողություններում ահաբեկիչների ներգրավումը, արգելված զինատեսակների կիրառումը, խաղաղ բնակչության ահաբեկումը չի արժանացել միջազգային հանրության պատշաճ գնահատականին, հիբրիդային պատերազմների նմանօրինակ կիրառումներն աշխարհի տարբեր հատվածներում կրկնվելու եւ ծավալվելու են՝ հանգեցնելով նորանոր աղետների։  

Հարկ է արձանագրել, որ թեեւ Ռուսաստանի Դաշնության միջնորդությամբ ձեռք բերված եռակողմ պայմանավորվածության արդյունքում ռազմական գործողությունները դադարեցվել են, այնուամենայնիվ, պատերազմին հաջորդած ժամանակահատվածում մարդկանց անվտանգության սպառնալիքները եւ հումանիտար բազմաթիվ վտանգները չեն վերացել, ավելին՝ պետք է նաեւ փաստել, որ Ղարաբաղյան հակամարտության վերջնական կարգավորում տեղի չի ունեցել։ Փոխարենը՝ ադրբեջանական կողմը շարունակում է տարածել բազմաթիվ պաշտոնական հայտարարություններ, որոնք հայատյացություն, բռնություն, Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի անվտանգությանը սպառնացող պնդումներ են պարունակում։

Այս առնչությամբ ՀԱՊ-ն իր խորը մտահոգությունն է հայտնում Հայաստանի վարչապետի, Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի նախագահների՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի համատեղ հայտարարության ստորագրմանը հաջորդած ժամանակահատվածում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ եւ արձանագրում է, որ Ադրբեջանը խախտել է եւ շարունակում է խախտել՝

  • հայտարարության առաջին կետը՝ շարունակելով Լեռնային Ղարաբաղից (Արցախ)  նոր տարածքներ գրավել (Խծաբերդ, Հին Թաղեր գյուղերը, այլ տարածքներ), ինչի արդյունքում Ադրբեջանի կողմից գերեվարվել են շփման գծում գտնվող եւս 64 հայ զինվորականներ․
  • հայտարարության 7-րդ կետը՝ անհրաժեշտ պայմաններ չստեղծելով պատերազմի արդյունքում Լեռնային Ղարաբաղից (Արցախ) տեղահանված շուրջ 40 000 խաղաղ հայ բնակչության վերադարձի համար Հադրութի, Մարտունու, Ասկերանի, Մարտակերտի, Շուշիի շրջանների` Ադրբեջանի կողմից գրավված հատվածներ, մինչդեռ իրենց բնակավայրերում մնացած կամ այցելած խաղաղ հայ բնակիչներ սպանվել եւ գերեվարվել են ոչ միայն պատերազմի օրերին, այլեւ եռակողմ հայտարարությունը ստորագրելուց հետո, որի մասին փաստերն արձանագրված են ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի համապատասխան զեկույցում․
  • հայտարարության 7-րդ կետը՝ պայմաններ չստեղծելով Քարվաճառի (Քելբաջար), Բերձորի (Լաչին) եւ նախկին ԼՂԻՄ շուրջ այլ շրջաններ հայ բնակչության վերադարձի համար՝ այն մարդկանց, ովքեր բնակվել էին այդ տարածքներում՝ մինչ այդ տեղահանված լինելով Ադրբեջանի այլ շրջաններից, կամ Արցախի՝ Ադրբեջանի կողմից օկուպացված տարածքներից․
  • հայտարարության 8-րդ կետը՝ հրաժարվելով վերադարձնել տարբեր գնահատականներով 100-200 հայ ռազմագերիներին եւ խաղաղ բնակիչներին, ներառյալ` կանանց, որոնցից շատերը գերեվարվել են եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո, Ադրբեջանի կողմից զինադադարի խախտման հետեւանքով, ինչպես նաեւ նրանք, ովքեր դեռ մնացել էին Ադրբեջանի կողմից օկուպացված իրենց բնակավայրերում։

Ռուսաստանը չի իրականացրել՝

  • հայտարարության երրորդ կետը՝ չտեղադրելով իր խաղաղապահ զորակազմը Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծի ողջ երկայնքով՝ ներառյալ Խծաբերդ եւ Հին Թաղեր գյուղերը, Դիզափայտ լեռն ու Կատարո վանքը, որոնք իր զորքերը վերահսկողության տակ են վերցրել ընդամենը մեկ օրով, հրապարակելով նաեւ համապատասխան քարտեզը, որից հետո, սակայն, ետ են քաշվել, ինչի արդյունքում հրադադարի մասին հայտարարության կնքումից մեկ ամիս անց ադրբեջանական զորքերը գրավել են այդ տարածքները՝ գերեվարելով շփման գծում կանգնած 65 հայ զինվորականների եւ տեղի բնակիչների․
  • հայտարարության 5-րդ կետը՝ հրադադարի վերահսկման խաղաղապահ կենտրոնի ստեղծման ընթացքում` դրանում առանց Հայաստանի հետ համաձայնեցման ներգրավելով Թուրքիային․
  • հայտարարության 6-րդ կետը, որի արդյունքում հայտարարության ստորագրումից հետո Գորիս-Լաչին-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհին, որի վերահսկողությունը անցել է ռուս խաղաղապահներին, Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից գերեվարվել են խաղաղ հայ բնակիչներ։

Մինչդեռ Հայաստանն ամբողջությամբ կատարել է հայտարարության 1-ին, 2-րդ, 4-րդ, 6-րդ, 8-րդ կետերով ստանձնած իր բոլոր պարտավորությունները։ 

Վերը նշվածին ավելանում է այն, որ Լեռնային Ղարաբաղում (Արցախ) ռուս խաղաղապահ առաքելությունը չունի միջազգային մանդատ, հայտնի չեն դրա իրավական հիմքերը, հայտնի չէ, թե արդյոք Հայաստանի կամ Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ)  իշխանությունները հանդիսանալու են Լեռնային Ղարաբաղում (Արցախ) խաղաղապահ ուժերի մասին համաձայնագրի ստորագրող կողմ, ինչպես նաեւ առաքելության լիազորությունները եւ իրավունքները, ինչը խիստ սահմանափակում է այդ առաքելության հնարավորությունները՝ իրականացնելու ստանձնած պարտավորությունները եւ հաշվետվողականությունը՝ տեղի հայ բնակչության անվտանգությունը  եւ տարածաշրջանում կայունությունը եւ խաղաղությունը ապահովելու գործում։

Բացի դրանից, համարժեք գնահատական չի տրվել Ադրբեջանի կողմից պատերազմի սանձազերծման փաստին, թեեւ այդ փաստն ընդունվել է Մինսկի խմբի բոլոր երեք նախագահող երկրների կողմից։ 

Միաժամանակ, Ադրբեջանը, ռուս զինվորականների հետ համատեղ, սկսել է Հայաստան-Ադրբեջան սահմանի հարավային մասում միջազգային ստանդարտներին չհամապատասխանող սահմանազատման` դեմարկացիայի ու դելիմիտացիայի, տարածքների բռնակցման միակողմանի ապօրինի գործողություններ՝ ԵԱՀԿ-ի եւ ՄԱԿ-ի կանոնակարգերի խախտմամբ եւ տեղի բնակչության իրավունքների եւ շահերի կոպիտ ոտնահարմամբ, ինչն առաջացրել է Հայաստանի ներսում ներքին տեղահանված անձանց խնդիր, մարդասիրական նոր ճգնաժամ, հոգեբանական ահաբեկչության մթնոլորտ եւ անվտանգության նոր սպառնալիքներ։ Ադրբեջանական զորքերը տեղակայվել են հայկական բնակավայրերի անմիջական հարեւանությամբ եւ այն ճանապարհների վրա, որոնցով երթեւեկում է Հայաստանի քաղաքացիական բնակչությունը:

Հավելյալ մտահոգություն է առաջացնում այն հանգամանքը, որ Թուրքիան, անտեսելով միջազգային հանրության բազմաթիվ կոչերը, շարունակում է ապակայունացնող գործողություններ իրականացնել տարածաշրջանում՝ Հայաստանի սահմանների մոտ մեծաքանակ զորքեր կենտրոնացնելով, Ադրբեջանի հետ համատեղ զորավարժություններ կազմակերպելով եւ շարունակելով մեծածավալ ռազմական մատակարարումներն Ադրբեջանին։ Նման գործողությունները նաեւ հղի են ամբողջ տարածաշրջանում երկարաժամկետ կայունության եւ խաղաղության հաստատման հնարավորության խաթարմամբ։

Միաժամանակ, մենք դրական ենք գնահատում Եվրոպական խորհրդարանի 2021 թվականի հունվարի 20-ի բանաձեւը «Ընդհանուր արտաքին եւ անվտանգության քաղաքականության իրականացման մասին» տարեկան զեկույցի վերաբերյալ եւ, մասնավորապես, դրա 24-րդ կետը եւ Եվրոպական խորհրդարանի հունվարի 20-ի բանաձեւը «Ընդհանուր անվտանգության եւ պաշտպանության քաղաքականության իրականացման մասին» տարեկան զեկույցի վերաբերյալ եւ, մասնավորապես, դրա 13-րդ կետը։

Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` կոչ ենք անում Եվրամիությանը եւ ԵՄ անդամ պետություններին, առաջնորդվելով Մադրիդյան սկզբունքներով, գործադրել բոլոր անհրաժեշտ ջանքերը եւ ԵԱՀԿ-ում եւ Եվրոպայի խորհրդում իրենց ունեցած ազդեցությունը՝ հակամարտության գոտում կայուն անվտանգության եւ խաղաղության հաստատման համար, մասնավորապես՝

  • Պատշաճ իրավական գնահատական տալ ռազմական գործողությունների ընթացքում Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի գործողություններին՝ հաշվի առնելով ահաբեկիչների ներգրավման, ապօրինի զինատեսակների օգտագործման, ռազմագերիների եւ խաղաղ բնակչության հանդեպ իրականացրած ռազմական հանցագործությունների մասին առկա փաստացի ապացույցները․
  • Աջակցություն ցուցաբերել հակամարտության գոտում հումանիտար աղետի պայմաններում ապրող խաղաղ բնակչությանը՝ նպաստելով նրանց հիմնարար իրավունքների պաշտպանությանը․
  • Ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ ջանքերը ռազմագերիների ապահով վերադարձի կազմակերպմանն աջակցելու ուղղությամբ, ինչը կկանխի նրանց հանդեպ դաժան վերաբերմունքի, այդ թվում՝ ֆիզիկական ու հոգեբանական խոշտանգումների, մարդկային արժանապատվության նսեմացման եւ որոշ դեպքերում սպանությունների՝ տարածված տեսանյութերում արձանագրված դեպքերի հնարավոր կրկնությունը․
  • Ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման գործընթացի վերջնականացման լիարժեք վերադարձ  Մինսկի խմբի ձեւաչափ` 2007թ․ Մադրիդում ընդունված, ապա նաեւ Լ՛Աքվիլայում եւ Մուսկոկայում ամրագրված սկզբունքների հիման վրա․
  • Աջակցել տարածաշրջանում ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի կողմից արտոնված մանդատ ունեցող ԵԱՀԿ միջազգային խաղաղապահ ուժերի տեղակայմանը թե՛ նախկին ԼՂԻՄ-ի ամբողջ տարածքում եւ թե՛ դրա շուրջ 7 շրջաններում, որոնցում կներառվեն նաեւ Արցախում ներկայումս առանց միջազգային մանդատի տեղակայված ռուս խաղաղապահները: Խաղաղապահ ուժերի  երաշխավորմամբ եւ անվտանգության ապահովմամբ իրականացնել հայ փախստականների եւ տեղահանված անձանց վերադարձ համապատասխանաբար ԼՂԻՄ-ի տարածք եւ դրա շուրջ 7 շրջաններ․
  • Ճանաչել Արցախի միջանկյալ կարգավիճակը, ապաեւ նպաստել հնարավորինս սեղմ ժամկետներում բանակցությունների վերսկսմանը՝ Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ)  ինքնորոշման կենսապահպանական (remedial) իրավունքի իրացման ժամկետների շուրջ, որից հետո հնարավոր կդառնա հայ եւ ադրբեջանցի ժողովուրդների խաղաղ համակեցությունը, Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ)  միջեւ երկարատեւ խաղաղությունը եւ տարածաշրջանային անվտանգությունը երաշխավորող պայմանագրի կնքումը․
  • 2020թ․ սեպտեմբերի 27-ին Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (Արցախի Հանրապետություն) հանդեպ իրականացված ագրեսիայի, ներառյալ` պատերազմում ջիհադիստ վարձկանների ներգրավման փաստերի, ինչպես նաեւ պատերազմական հանցագործությունների եւ դրանցում Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի բարձրագույն ղեկավարության ներգրավվածության հանգամանքների միջազգային քննության իրականացում եւ մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկում՝ Հարավսլավիայում տեղի ունեցած պատերազմների սանձազերծման եւ դրանց ընթացքում ռազմական հանցագործությունների օրինակով․
  • Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների ներկայացուցիչների միջնորդությամբ ձեւավորել Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ սահմանների դելիմիտացիա եւ դեմարկացիա իրականացնող միջկառավարական, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ միջազգային հանձնաժողով, որն իր գործունեության մեջ կառաջնորդվի սահմանազատման հիմնարար փաստաթղթերով, միջազգային ստանդարտներով եւ նորմերով, հաշվի կառնի միջազգային փորձը։  

Սույն հայտարարության մեջ նշված իրողությունների վերաբերյալ հավելյալ տեղեկությունների տրամադրման նպատակով կցվում է 14 հավելված։

Posted in Հայերեն, Uncategorized | Leave a comment

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԱՐԳԱՊԱՀԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹՆԵՐԻ ԹԱՓԱՆՑԻԿՈՒԹՅԱՆ ԲԱՐՁՐԱՑՈՒՄԸ ՈՐՊԵՍ ՆՐԱՆՑ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ԵՐԱՇԽԻՔ

Երանուհի Թումանյանց

Իրավունքի զարգացման և պաշտպանության հիմնադրամ

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ1

Դատական իշխանության և դատավորների անկախությունը հանդիսանում է դատական համակարգի նկատմամբ հասարակության վստահության նախապայման, միևնույն ժամանակ դրա ապահովումն անմիջականորեն փոխկապակցված է դատավորների նկատմամբ կիրառվող պատասխանատվության հետ: Այս համատեքստում դատավորների նկատմամբ թափանցիկ և հրապարակային կարգապահական մեխանիզմների սահմանումը առաջնային է, հատկապես որ դատավորների նկատմամբ կարգապահական պատասխանատվությունը կարող է օգտագործվել նաև որպես դատավորների գործունեությանը միջամտելու և ազդեցություն ունենալու լծակ:

Ոլորտին առնչվող միջազգային չափանիշների համաձայն՝ դատավորի նկատմամբ կարգապահական պատասխանատվության ընթացակարգերը պետք է լինեն հստակ և օբյեկտիվ, թափանցիկ և հրապարակային, ապահովեն դատավորի համար արդար դատաքննության երաշխիքները, իսկ ողջ գործընթացը պետք է իրականացվի անկախ մարմնի կողմից: Ավելին, պետք է բացառվի կարգապահական ընթացակարգերի օգտագործումը՝ որպես դատավորների նկատմամբ հետապնդման իրականացման և նրանց դատական գործունեությանը միջամտելու գործիք: Սույն վերլուծությունը միտված է դատավորներին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու մեխանիզմների անհրաժեշտ թափանցիկության գնահատմանը և դատավորների անկախության երաշխիքների ամրապնդմանն ուղղված առաջարկությունների ներկայացմանը:

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

For the English summary of the Research “Enhancing transparency of disciplinary proceedings against judges as a guarantee of their independence” by Yeranuhi Tumanyants (Law Development and Protection Foundation, CSF ANP WG 1) follow the link.

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:

Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment

ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԼՈՒԾՈՒՄՆԵՐԸ ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿՈՒՄ

Արամ Գաբրիելյան

«Խազեր» էկոլոգամշակութային ՀԿ

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ 3

Մեր երկրում ձևավորվել է իրավիճակ, երբ համայնքների տնտեսական և սոցիալական զարգացումը գրեթե ամբողջությամբ կախված է պետության կողմից սուբսիդավորումներից, դոտացիաներից  և սուբվենցիաներից: Այս փաստը, իհարկե, չի նպաստում հասարակության  ինքնակառավարման զարգացմանը և ինքնաբավությանը: Ավելին, նման պայմանները խոչընդոտում են հասարակական  նախաձեռնությունների, մասնավորապես՝ ներդրումային նախագծերի իրականացմանը:

Անհրաժեշտ է փոխել իրավիճակը` համայնքների և բնակավայրերի բնակչությանը ներգրավելով սոցիալ-տնտեսական զարգացման խնդիրների վերհանմանն ու լուծմանը՝ ներդնելով ինքնակառավարման նորարարական մեխանիզմ:

Սույն նախագծով   վերլուծություն է կատարվել Հայաստանում կլիմայի փոփոխության հիմնախնդրի լուծմանը նպատակաուղղված մի քանի նախագծերի ու ծրագրերի նկատմամբ, ինչպես նաև պետության քաղաքականության, քաղաքացիական բնակչության ներգրավվածության ու մասնակցության վերաբերյալ: Վեր են հանվել այն հիմնարար խնդիրները, որոնց լուծումը անհրաժեշտ  հիմքեր կստեղծի միակ շահառու՝ երկրի բնակիչների մոտիվացված մասնակցության համար: Ուսումնասիրության արդյունքում տրվում են առաջարկություններ, որոնք միտված են ստեղծելու ինստիտուցիոնալ հիմքեր Հայաստանի գյուղական համայնքներում Հայաստանի «Ազգային մակարդակով սահմանված նախատեսվող  ներդրումների» (INDC)  ֆինանսական գործիքների կիրառմամբ, ինչպես նաև ՀԸԳՀ-ով նախատեսված օժանդակությամբ նպաստել Փարիզյան համաձայնագրի կատարմանը նպատակաուղղված կարողությունների ամրապնդմանն ու զարգացմանը, որոնք միաժամանակ կապահովեն Եվրամիության գործիքակազմին մոտարկմանը:

Ծրագրի թիրախային խմբերն են Հայաստանի գյուղական ու քաղաքային բնակիչները, որոնք հանդիսանում են  միակ շահառուները:

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:

Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ. Նախագիծ

Արամ Գրիգորյան

Համայնքային զարգացման ասոցիացիա

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՊ ԱԽ2

Սույն կանոնակարգը մշակվում է հանձնաժողովի անդամների ու նախագահի կողմից` հաշվի առնելով դրույթների արդար, հրատապ և անծախսատար կիրառումը: Դրույթների լրամշակումն ու փոփոխությունները հաստատվում են անդամների կողմից ընդունված որոշումների համաձայն` որի լիազորությունը տրված է վերջիններիս օրենքով:

Ընդհանուր դրույթներ

Հանրային ծառայությունների ոլորտում կարգավորումը պետական քաղաքականության մի մասն է, որի նպատակն է կարգավորող մարմնի կողմից օրենքներով սահմանված իր իրավունքների եւ պարտականությունների իրականացմամբ հավասարակշռել սպառողների և հանրային ծառայությունների ոլորտում կարգավորվող գործունեություն իրականացնող անձանց (այսուհետ՝ կարգավորվող անձինք) շահերը, կարգավորվող անձանց համար ստեղծել գործունեության միատեսակ պայմաններ՝ նպաստել մրցակցային շուկաների ձևավորմանն ու զարգացմանը և խթանել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը:

Հանրային ծառայությունների կարգավորվող ոլորտը իր մեջ ներառում է՝

  1. էներգետիկայի բնագավառը, որը ներառում է էլեկտրաէներգետիկական, ջերմամատակարարման, գազամատակարարման համակարգերը.
  2. ջրային համակարգը, որը ներառում է խմելու, ոռոգման, տեխնիկական արդյունաբերական ջրի մատակարարումը, ջրահեռացումը եւ կեղտաջրերի մաքրումը.
  3. հեռահաղորդակցության (էլեկտրոնային հաղորդակցության) բնագավառը։
  4. փոստային կապի բնագավառը.
  5. երկաթուղային տրանսպորտի բնագավառը` ենթակառուցվածքի օգտագործման վճարների հաշվարկման մեթոդաբանության, օգտագործման վճարի հաշվարկի իրականացման և օգտագործման վճարի հաստատման մասով.
  6. տրանսպորտային միջոցների պարտադիր տեխնիկական զննության անցկացման բնագավառ` միայն սակագների մասով:

Հանրային ծառայությունների կարգավորումը, համաձայն օրենքի, իրականացվում է հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից /այսուհետ ՀԾԿՀ/, որոշումների ընդունման ձևով:

Հետազոտությունն ամբողջությամբ կարդալու համար սեղմեք այստեղ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության «Աջակցություն ՀԱՊ աշխատանքային խմբերի գործողություններին» ծրագրի շրջանակում, Եվրոպական միության աջակցությամբ:

Posted in Հայերեն, ՀԱՊ ԱԽ գործողություններ/ANP WG Activities | Leave a comment